Geachte minister,

In woelige tijden noopt u me (alweer) om de pen ter hand te nemen. Machtiger dan het zwaard, u weet wel. De afgelopen dagen mocht ik lezen dat u opnieuw een idee heeft: het moet maar eens gedaan zijn dat studenten in het hoger onderwijs vakken meenemen, bissen of wellicht in uw woorden: profiteren.

De afgelopen drie academiejaren was ik docent in dat hoger onderwijs. Ik moet verblind geweest zijn want ik ben geen profiteurs tegengekomen. Wie wel? Jongeren die stevig worstelen. Sommigen omdat ze keihard moeten werken want ze kwamen uit beroepsopleidingen … en ze slaagden. Anderen die zo mogelijk nog harder moeten werken voor centjes buiten hun lesuren want geen marge van thuis uit, ze betalen dat zelf en studeren is heel duur geworden. Ook zij slaagden. Dan zijn er nog de talloze studenten die elke dag het gevecht aangingen met hun leerstoornis, (faal)angst of mentale zorgen, geen cadeau, geen zelfverzonnen excuses, maar bittere realiteit. Jawel, geslaagd. Maar allemaal met een beetje meer tijd. Werk gevonden? Ja!! Dat zijn dus allemaal burgers die geen uitkering behoeven.

Die realiteit vandaag, mevrouw de minister, is voor een hele grote groep studenten dus niet rooskleurig. Onderwijs moet ontvoogden. Onderwijs moet kansen geven. Onderwijs moet groei mogelijk maken. Onze premier – de grote intellectueel – deed 7 jaar over zijn 4-jarige studie. Uw voorganger, laten we het daar verder niet over hebben, ook hij had met uw plan geen diploma kunnen halen. Mijn studenten, velen van hen, ook niet.

Uw voorstel kan ik alleen maar lezen als alweer een stap verder richting elitaire samenleving. Wie van thuis uit de kansen kreeg, krijgt meer. Pech voor al de rest. Als ons onderwijs de afgelopen decennia iets heeft bewezen, dan is het wel de diepe kracht van democratie, van kansen geven. Uw voorstel is een streep door de rekening. Uw voorstel zou een einde maken aan de groeimogelijkheid van duizenden studenten elk jaar.

Ik coach vandaag net deze studenten. De bollebozen komen niet naar mij, dat hoeft niet, bless them. Maar bless al die anderen nog meer die alle baat hebben bij een gespreide opname van studiepunten, bij het mogen worstelen met dat ene vak dat hen écht niet ligt. Leren doorzetten en doorbijten, dat is een proces dat tijd nodig heeft, dat tijd mag krijgen.

Oh, en dat éne keiharde vak dat soms niet lukt? Dat kan ook wel aan de didactiek of de docent liggen. Wat gaat u daarvoor voorstellen?

Ik ben het eens dat er veel uitval is. De oorzaken daarvoor liggen echter elders. Ze missen oriëntering. Ze missen begeleiding op vlak van levenskeuzes en leren leren. Ze ervaren veel prestatiedruk, van ouders en leerkrachten. Ze hebben tijd nodig, meer tijd.

Ik geloof in jongeren. Ik geloof in studenten. Mag ik van u hetzelfde vragen. Hebt u altijd alles van de eerste keer juist gedaan? De échte kern van leren is vallen en opstaan, met wat hulp. Soms is een beetje bezinnen en contempleren een deugdzame afwisseling voor het werk.

Met dank.